Wanneer wil je
naar de voorstelling?
van j. naar jessica

Theater Babel Rotterdam werkt voor theaterseizoen 2019-2020 aan een voorstelling over Jessica, een transgender actrice uit ons gezelschap, die op dit moment in transitie is van man naar vrouw. Zij brengt haar verhaal open en bloot, ze laat niets onbesproken, toont zich kwetsbaar en gaat geen taboe uit de weg. Geïnspireerd door haar verhaal vragen haar medespelers zich af: voel ik mij thuis in mijn eigen lichaam? Wanneer wel en wanneer niet?

 

Van J. naar Jessica neemt het publiek mee in het persoonlijke verhaal van een transgender en stelt hen de vraag: voel jij je thuis in je eigen lichaam? En kan jij in deze maatschappij zijn wie je wil zijn?

 

Paul Röttger, algemeen directeur van Babel en regisseur van de voorstelling, maakt zich sterk voor alle mensen die door de samenleving worden weggezet. Schrijver Erik-Ward Geerlings maakt op basis van gesprekken met en improvisaties van de acteurs een script.

 

Willem Pekelder interviewde Paul Röttger over de nieuwe voorstelling :

 

Op 9 november gaat bij Theater Babel Rotterdam ‘Van J. naar Jessica’ in première. Een unieke voorstelling waarin hoofdrolspeelster Jessica ons deelgenoot maakt van haar overgang van man naar vrouw, een transitie die ze ook in het echte leven doormaakt. Zoals altijd spelen zowel acteurs met als zonder beperking in het stuk mee. Een interview met regisseur Paul Röttger.

 

 

‘Van J. naar jessica’, waar doelt die titel op?

Röttger: “Die ‘j’ is de eerste letter van Jessica’s vroegere naam als jongen. Die naam wil ze niet meer uitspreken. Heel veel transgenders die net in transitie zitten, kappen hun hele verleden af. Willen ook geen foto’s meer zien van hoe ze er vroeger uitzagen.”

 

Het idee voor de voorstelling werd je eigenlijk in de schoot geworpen op het moment dat Jessica, toen nog als man, auditie kwam doen voor je vorige stuk ‘Piazza della vita’ en jou vertelde dat ze als vrouw verder wilde.

“Zo snel ging het niet. Na een paar weken vroeg ik bij een evaluatie: wat is je droom? Zijn antwoord was toen: vrouw worden. Waarop ik voorstelde: dan kom je toch gewoon als vrouw hier. Nou, dat heeft ze gedaan. Vanaf dat moment heb ik me over haar ontfermd. Alle acteurs bij Theater Babel zijn kwetsbaar, maar Jessica misschien nog wat meer, omdat de meeste spelers geen ervaring hebben met transseksualiteit. Daar komt nog bij dat Jessica een beperking heeft: autisme. Ik liep al langer met het idee rond om voorstellingen te maken rond spelers uit onze groep. Toen ik zag hoe goed Jessica was in ‘Piazza’, dacht ik: we beginnen met háár. Het is voor Jessica ook een beetje een steun rond haar transitieproces.”

 

Wat vinden haar ouders van de transitie, en komen ze naar de voorstelling?

“Haar ouders zijn heel blij met de voorstelling. Jessica’s moeder steunt haar volop in de transitie, haar vader heeft er moeite mee. Die worsteling zie je ook terug in het stuk. Jessica’s vader is geïnterviewd, evenals haar moeder en woonbegeleider, en die beelden worden getoond in de voorstelling.”

 

Waarom maak jij ‘Van J. naar Jessica’?

“Omdat het thema mij aan het hart gaat. Een veranderingsproces zo intens en groots, waarbij het in dubbele zin om de ander gaat: de ander buiten jezelf, en in jezelf. Ik ben al jaren bezig met seksualiteit en theater, bijvoorbeeld twee jaar geleden de schoolvoorstelling ‘Seks in Rotterdam’. Mijn allereerste stuk achtentwintig jaar geleden in wat toen nog het Rotterdams Centrum voor Theater heette, droeg als titel ‘De anderen’, en ging over vervolging van homoseksuelen in de Tweede Wereldoorlog. Anders zijn komt in al mijn voorstellingen terug.”

 

Hoe is het voor Jessica om de transitie door te maken? Is het voor haarzelf ook een worsteling?

“Moeilijke vraag… Jessica zou die zelf het best kunnen beantwoorden. Wat ik wel kan vertellen is dat toen ze zich bij ons meldde ze, na jaren van innerlijke strijd over opgesloten zijn in een verkeerd lichaam, op het punt stond om uit de kast te komen. Die strijd heb ik uiteraard niet meegemaakt. Wat me nu opvalt is dat Jessica precies weet wat ze is en wat ze wil. Ik heb nooit een mens gekend voor wie dat zo glashelder is. Ze zegt letterlijk: ik zal als vrouw de kist in. Dat zie je ook in de voorstelling terug.”

 

Hoe is het voor Jessica om op de planken te staan? Is het geen risico om je zo kwetsbaar op te stellen?

“Het is een enorm avontuur. En natuurlijk zitten er risico’s aan. Maar niet groter dan voor de andere spelers. Het stuk is gebaseerd op gesprekken met veertien van onze acteurs, met als kernvragen: kun jij zijn wie je bent, en ben jij wel wie je bent? Ook dat maakt kwetsbaar. Mijn stukken gaan altijd over de mensen die het spelen. En tot nu toe redden we het steeds. Dat komt doordat Theater Babel een veilige omgeving is. Ook voor Jessica, die ervan overtuigd is dat ze andere transgenders kan helpen met het stuk.”

 

In het stuk zit een Brechtiaanse afstand. Leg eens uit.

“Alles wordt live gefilmd, dus wat de spelers doen zie je ook nog eens heel erg uitvergroot op videoschermen. Wat Brecht, en wij nu ook, met dat soort vervreemdende processen wilde bereiken is dat de toeschouwer zich niet louter emotioneel verliest in een verhaal, maar zich ook afvraagt hoe het komt dat dingen zijn zoals ze zijn. Vervreemding kan dat denkproces op gang brengen. Die afstand scheppen we ook door de hele cast, in totaal vijfendertig mensen, klassieke werken te laten zingen. Later komen koorleden nog terug met soli van mystica Hildegard van Bingen. Al die liederen gaan over verlangen naar het goddelijke en het ultieme, ook het goddelijke in het ultieme.”

 

Wat is de rol van het publiek?

“Ik wil hen anderhalf uur lang laten ervaren wat het is om niet te zijn wie je bent. Ik wil graag dat ze gaan nadenken over hun leven, hun sekse en seksualiteit. Hebben ze het leven wat ze willen hebben, en die seks die daarbij hoort? Willen ze vaker seks, of juist minder? Andere seks misschien? De veertien spelers, dus zonder het koor, liggen terwijl ze elkaar dat soort intieme vragen stellen in één groot bed.”

 

 

Speeldata:

 

Première op zaterdag 9 november om 17:00 uur

 

Locatie: Theater Babel Rotterdam
Eendrachtsstraat 81, Rotterdam

 

Reguliere voorstellingen Rotterdam:

zaterdag 9 november

zaterdag 23 november

zaterdag 30 november – uitverkocht

zaterdag 14 december

zaterdag 8 februari 2020

zaterdag 15 februari

zaterdag 22 februari

zaterdag 14 maart

zaterdag 4 april

zaterdag 18 april

zaterdag 2 mei

zaterdag 9 mei

 

telkens om 17:00 uur met aansluitend een vegetarische maaltijd geserveerd door onze spelers.

 

Schoolvoorstellingen Rotterdam:

donderdag 7 – vrijdag 8 november
donderdag 21 – vrijdag 22 november

donderdag 28 – vrijdag 29 november

donderdag 12 – vrijdag 13 december

donderdag 6 – vrijdag 7 februari 2020

donderdag 13 – vrijdag 14 februari 2020

 

repetitiefoto : Theater Babel Rotterdam – Van J naar Jessica

voorstelling in beeld

De Karavaan

Theater Babel Rotterdam traint acteurs in het inclusief werken. Onze 35 spelers, met en zonder beperking, worden 30 weken per jaar, drie dagen per week getraind in spel, zang, dans, acrobatiek.
Daarnaast spelen ze 135 keer per jaar in producties, educatieve voorstellingen en theaterateliers.

 

In De Karavaan onderzoekt Babel hoe je dat nu eigenlijk doet ‘inclusief theatermaken’. Samen met Hogeschool Rotterdam ontwikkelt Babel een overdraagbare methodiek hiervoor.
Babel werkt tevens samen met verschillende partners uit de EU in Ierland, Zweden, Polen, Frankrijk en Engeland met als doel inclusiviteit in de kunstsector ook op Europees niveau op de kaart te zetten.

 

Educatie

Een inclusieve samenleving bouw je door met elkaar in gesprek te gaan.
Dankzij Stichting Bevordering van Volkskracht ontvangen wij per jaar zo'n 100 klassen in onze theaterateliers waarin de ontmoeting met onze inclusieve spelersgroep centraal staat.
Twee locaties
Babel werkt zowel op de Mathenesserdijk als in het voormalige Theater Bonheur, een 19de eeuwse pand midden in Rotterdam aan de Eendrachtsstraat 81 (zijstraat van Witte de With). ‘Van J. naar Jessica’ wordt gespeeld op de Eendrachtsstraat 81.

 

De Kunstavond

Op vrijdagavonden is onze locatie op de Eendrachtsstraat van 18:00 tot 21:00 uur vrij te bezoeken in het kader van De Kunstavonden bij de Witte de With. We tonen er wisselende installaties, beeldende kunst van Galerie Atelier Herenplaats en films van het gezelschap. Meer infomatie www.dekunstavond.nl.

 

COLOFON/CREDITS                                  


concept-regie 
Paul Röttger
scenario Erik-Ward Geerlings & Paul Röttger

artistieke ondersteuning Raymond Colling
productieleiding Dominique Mol
productiemedewerker Robert Schell

 

vocale leiding Marinka Stam & Sophie Reekers
techniek Pascal Fontijn

 

advies kleding Gerda Knuivers, Roelie Westendorp
decor Gerard Helder

leerwerkcoaches Imca Bendt, Rick Bouwens, Wilma O’Sullivan

PR & marketing Brecht Hermans, Dominique Mol, Willem Pekelder
financiën & administratie Yara Swaab

concept en ontwerp pr campagne Studio Lonne Wennekendonk
fotografie campagnebeeld Carel van Hees en Stephan Warmenhoven
organisatie schoolvoorstellingen Bram Legerstee

 

bar en huishouding Corné Bouwmeester, Hans Breebaart, Yolanda Niël
koken Bram Legerstee
vrijwilligers Erick Eckhardt, Jacco v/d Vegte

 

Spelers
Imca Bendt
Johan Boekhout
Rick Bouwens
Corné Bouwmeester
Diana Coolen
Sharoma Dhoen
Erick Eckhardt
Grace Emer
Sijas de Groot
Mitchel Kartowikromo
Bram Legerstee
Fons van de Moosdijk
Patrick Nassy
Milton Oliviera Soares
Patricia Oskam
Wilma O’Sullivan
Ali Ozdemir
Terence Patra
Stijn Quist
Anet Rijkers
Jordy Ruhl
Remo Schouten
Maryam Sirani
Elly Soares
Saskia Spierenburg
Belinda Tijssen
Jos Tournier
Jessica Vos
Djen van Zon